2- حسن بن حسن معروف به حسن مثنّى‏ (او در روز عاشورا در حالى‏كه مجروح بود، اسیر شد و زمانی كه اسماء بن خارجه قصد كشتن او را داشت، عمربن سعد نگذاشت كشته شود. او با فاطمه دختر امام حسین(ع) ازدواج كرد و در 35 سالگى دار فانى را وداع گفت. او مدتى متولى اوقاف و صدقات حضرت على(ع) بود).« بحارالانوار، ج 44، ص 166 و 167». حسن مثنی پدر عبدالله (عبدالله محض) است و او پدر محمد (معروف به نفس زكیه) است. عبدالله به جهت آنكه اولین علوى‏اى بود كه از پدر و مادر علوى به دنیا آمده بود، به این لقب(محض) ملقب شد.

3- زید بن حسن(ع) (او نیز از فرزندان امام حسن(ع) بود كه بعضى منابع، گزارش حضور او را در كربلا ذكر كرده‏اند.) « مقاتل الطالبیین، ص 119؛ به نقل از: شهید جاوید، ص 109 ».(او مدّت نود سال زیست و از بزرگان بنى‏هاشم به حساب مى‏آمد كه مدّت‏ها متولّى صدقات پیامبر اكرم(ص) بود.) « بحارالانوار، ج 44، ص 163-165».

4- عمرو (عمر) بن حسن(ع) (گزارش حضور او در كربلا و زنده ماندنش پس از این واقعه در بعضى از منابع ذكر شده است.). « تاریخ طبرى، ج 4، ص 359؛ به نقل از: شهید جاوید، ص 109»

5- محمد بن عقیل‏

6- قاسم بن عبدالله بن جعفر « سیر اعلام النیلاء، ج 3، ص 203؛ به نقل از: شهید جاوید، ص 109»

بخش دوم: اصحاب دیگر

1- عقبة بن سمعان ‏(او غلام رباب همسر امام حسین(ع) بود كه در روز عاشورا اسیر گردید و به نزد عمر بن سعد بُرده شد. هنگامى كه عمر شنید او بَرده است، دستور آزادى او را داد.) « وقعة الطف، مقدمه، ص 32؛ به نقل از: تاریخ طبرى، ج 5، ص 454»

2- ضحاك بن عبدالله مشرقى‏ (او با امام حسین(ع) چنین شرط كرده بود: تا مادامى كه آن حضرت یار و یاورى دارد، در كنار او باشد و هنگامى كه امام(ع) تنها شد، بتواند آن حضرت را ترك كند. از این رو در روز عاشورا و در آخرین لحظات به نزد امام(ع) آمد و شرط خود را یادآور شد. امام(ع) او را تصدیق كرده اما پرسید: چگونه خود را نجات مى‏دهى؟ سپس فرمود: اگر بتوانى خود را نجات دهى، از نظر من مانعى ندارد. او پس از شنیدن این سخن، سوار بر اسب خود شد و با جنگ و كشتن دو نفر از سپاه دشمن و شكافتن صف آنها، توانست به طور معجزه‏آسا خود را نجات دهد) « الكامل فى التاریخ، ج 2، ص 569». (مورخان بعدها از او به عنوان یكى از راویان حوادث مختلف عاشورا بهره بردند) « وقعة الطف، ص 34 و 35 مقدمه »

3- غلام عبدالرحمن بن عبدالله انصارى (او در صحنه كربلا حضور داشته و ناقل برخى از روایات بوده است. او مى‏گوید: هنگامى كه دیدم یاران كشته شدند، من از صحنه فرار كرده و خود را نجات دادم) « وقعة الطف، ص 35؛ مقدمه به نقل از: تاریخ طبرى، ج 5، ص 421 و 422»

4- مرقع بن ثمامة اسدى‏

5- مسلم بن رباح مولى على «‏شهید جاوید، ص‏109 به نقل‏از:تاریخ طبرى، ج‏4، ص‏347 و تهذیب تاریخ ابن‏عساكر، ج‏4،ص‏338»

نوشته شده در تاریخ 1390/08/28 توسط رحیم شعبانعلیزاده

نظرات ()

آیا امام حسین(ع) مى‏دانست شهید مى‏شود؟ اگر چنین است، چرا با پاى خویش به سوى قتلگاه رفت؟

بر اساس احادیث و روایات شیعى، امامان(ع) از علم غیب موهبتى از سوى خداوند بهره‏مندند. خداوند متعال در سوره جن آیه 26 مى‏فرماید: (عالم الغیب فلا یظهر على‏ غیبه ‏أحداً إلا من ارتضى‏ من رسول..داناى نهان است و كسى را بر غیب خود آگاه نمى‏كند جز پیامبرى كه از او خشنود باشد). این آیه نشان مى‏دهد كه علم غیب اختصاص به خداوند دارد و كسى جز خدا آن را نمى‏داند. اما ممكن است پیامبر با رضایت پروردگار متعال، بداند و نیز ممكن است دیگر انسان‏ها از سوى خدا و یا به تعلیم پیامبران، از آن آگاهى یابند. علامه طباطبایى(ره) - صاحب تفسیر المیزان - در این باره مى‏گوید: (سیدالشهدا(ع) - به عقیده شیعه امامیه - سومین جانشین از جانشینان پیامبر اكرم(ص) و صاحب ولایت كلیه مى‏باشد. علم امام(ع) به اعیان خارجیه و حوادث و وقایع - طبق آنچه از ادله نقلیه و براهین عقلیه بر مى‏آید - بر دو قسم است: قسم اول: امام(ع) در هر شرایطى - به اذن خداوندى - به حقایق جهان هستى آگاه است، اعم از آنها كه تحت حس قرار دارند یا آنها كه از دایره حس بیرون مى‏باشند؛ مانند موجودات آسمانى و حوادث گذشته و وقایع آینده. قسم دوم: علم عادى است كه پیامبر(ص) و نیز امام(ع) مانند سایر افراد، در مجراى اختیار و بر اساس علم عادى است و آنچه را شایسته مى‏بیند، انجام مى‏دهد).« چهره درخشان حسین بن على(ع)، علی ربانى خلخالى، ص 134-140». باید توجه كرد كه علم قطعى امام به حوادث تغییرناپذیر، مستلزم جبر نیست؛ همان طور كه علم خداوند به افعال انسان، مستلزم جبر نیست؛ چرا كه مشیّت خداوندى به افعال اختیارى انسانى، از راه اراده و اختیار تعلق گرفته است؛ یعنى، خداوند علم دارد كه انسان با اختیار و اراده خود كدام كارها را انجام مى‏دهد. درباره امام حسین(ع) نیز مى‏دانیم و به نقل متواتر ثابت است كه رسول اكرم(ص) و امام على(ع) از شهادت سیدالشهدا(ع) خبر داده بودند و این اخبار در معتبرترین كتاب‏هاى تاریخ و حدیث ضبط شده است. صحابه، همسران، خویشاوندان و نزدیكان پیغمبر(ص) این اخبار را بلاواسطه و یا با واسطه شنیده بودند. همچنین وقتى امام حسین(ع) از مدینه عازم مكه معظمه شد و هنگامى كه در مكه تصمیم به سفر عراق گرفت؛ اعیان و رجال اسلام در بیم و تشویش افتاده و سخت نگران شدند. هم به ملاحظه اینكه به طور یقین مى‏دانستند بر طبق اخبار پیغمبر(ص) شهادت در انتظار حسین(ع) است و هم به ملاحظه اوضاع روز و استیلاى بنى‏امیه بر جهان اسلام و رعب و هراسى كه از ظلم و ستم‏شان در دل‏ها افتاده و خفقانى كه قلوب مسلمین را فرا گرفته بود؛ از اینكه بتوان با حكومت ستمكار بنى‏امیه به مبارزه برخاست، مأیوس و ناامید بودند و هم با امتحاناتى كه مردم كوفه در عصر حضرت امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن(ع) داده بودند، روشن بود كه امام حسین(ع) به سوى مرگ و شهادت سفر مى‏كند و احتمال اینكه جریان به طور دیگر خاتمه یابد، بسیار ضعیف بود. امام حسین(ع) به طور مكرر از قتل خود خبر مى‏داد؛ اما از خلع یزید و تصرف ممالك اسلامى و تشكیل حكومت به كسى خبر نداد؛ هر چند همه را موظف و مكلف مى‏دانست كه با آن حضرت همكارى كنند و از بیعت با یزید و اطاعت او امتناع ورزند و بر ضد او شورش و انقلاب برپا نمایند. البته آن حضرت مى‏دانست كه چنین قیامى برپا نخواهد شد و خودش با جمعى قلیل باید قیام كنند و كشته شوند. از این رو شهادت خود را به مردم اعلام مى‏كرد. گاهى در پاسخ كسانى كه از آن حضرت مى‏خواستند سفر نكند و به عراق نرود مى‏فرمود: (من رسول خدا را در خواب دیدم و در آن خواب به كارى مأمور شدم كه اگر آن كار را انجام دهم سزاوارتر است).« تاریخ طبرى، ج 4، ص 292؛ الحسن و الحسین سبطا رسول‏الله، ص 91 و 92». در كشف الغمه از حضرت زین العابدین نقل شده كه فرمود: (به هر منزل فرود آمدیم و بار بستیم، پدرم از شهادت یحیى بن زكریا سخن مى‏گفت و از آن جمله روزى فرمود: از خوارى دنیا نزد بارى‏تعالى این است كه سر مطهر یحیى را بریدند و به هدیه نزد زن زانیه‏اى از بنى‏اسرائیل بردند).« قمقام، ص 359؛ نظم دررالمسمطین، ص 215». بنابر آنچه گفته شد مدارك و مصادر معتبر تاریخى دلالت دارند كه امام حسین(ع) از شهادت خود و به دست نیامدن پیروزى نظامى، علم و آگاهى داشت و قیام آن حضرت، اعلان بطلان حكومت یزید، احیاى دین، رفع شبهات و انحرافات فكرى و نجات اسلام از ضربات كشنده حكومت یزید بود. هنر امام حسین(ع) در این بود كه «حقانیت» خود را با پاسخ به دعوت كوفیان، با تدبیر و «عقلانیت» پیش برد؛ به گونه‏اى كه بر همگان اتمام حجت شد و نهضت خود را با «مظلومیت» آمیخته كرد تا چهره ظالمان هر چه منفورتر در طول تاریخ باقى بماند و قابل محو شدن و كم رنگ شدن نباشد. لذا این رنگ الهى تنها با «شهادت و اسارت» جاودانه ماند.

نوشته شده در تاریخ 1390/08/28 توسط رحیم شعبانعلیزاده

نظرات ()

(تعداد کل صفحات:30) [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ ... ]

قالب وبلاگ